DEZE WEBSITE IS EEN PUBLICATIE VAN STICHTING DE TRADITIE

NLUK

Stichting De Traditie  -

 Cultureel Erfgoed



Disclaimer & Copyright notice     Home    Bestuur Doelstellingen       Collectie       MUSEUM-EXPO      SDT Publicaties     Woordenlijst     Funding  









Utrecht - Wetenschap

Vergelijkende Dierfysiologie - Introductie - De Grondleggers              








naar Chronologisch Overzicht  > > > > 1913  HERMANN JACQUES JORDAN  - NEDERLANDS EERSTE VERGELIJKEND FYSIOLOOG


JordanHJ
Hermann Jacques Jordan (afbeelding links) werd in 1913 uitgenodigd om in Utrecht de discipline  Vergelijkende Dierfysiologie te introduceren en te doceren, hetgeen hij met succes gedaan heeft. Jordan heeft de Vergelijkende Dierfysiologie in Nederland op de kaart gezet. Hij overleed in 1943. Jordan verkreeg fondsen van de Rockefeller Foundation voor de aanschaf van een snaargalvanometer en voor de bouw van een eigen Laboratorium Tot de - beperkte - collectie behoren enkele brieven, een manuscript van een Nederlands leerboek der Vergelijkende Dierfysiologie, plattegronden en foto's van het laboratorium en de Collected Papers van het Laboratorium voor Vergelijkende Physiologie der Rijks-Universiteit te Utrecht, bestaande uit de publicaties van 1928 tot 1957 samengevat in een tiental bundels. In 1995 werd onder de bezielende leiding van één van zijn opvolgers, Wim van de Grind, het boek 80 jaar Vergelijkende Fysiologie 1915-1995 uitgegeven, waarin ook de latere publicaties over zintuigen en gedrag zijn opgenomen. Meer informatie over leven en werken van Jordan is te vinden in:
- Vonk-HJ 1946. In Memoriam H.J. Jordan. Herdenkingsrede 27 Oct. 1945, Vergadering van de Nederlandsche DierkundigeVereeniging te Leiden. Oosthoek - Utrecht, 23 pp.
- Vonk-HJ 1947. In memoriam H.J. Jordan. Enzymologia 12, 137.
- Visser-RPW 1984. De Utrechtse Zoologie rond 1900: van morfologie naar Vergelijkende Fysiologie. Tsch, Gesch. Gnk. Natuurw. Wisk. Techn. 7(1),49-59.
  • Afbeelding links: Postma-N, Smit-P 1980. Hermann Jacques Jordan (1877-1943) - Nederlands eerste Vergelijkend Fysioloog. Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Katholieke Universiteit - Nijmegen.







  • 1948  SVEN DIJKGRAAF  - DE NA-OORLOGSE PERIODE  -  DEMOCRATISERING


    DijkgraafS_oratie
    Sven Dijkgraaf (afbeelding links: oratie) lector in Goningen, volgde Jordan in 1948 op als hoogleraar-directeur van het Laboratorium voor Vergelijkende Fysiologie. Dijkgraaf bouwde, als leerling van de school van Karl von Frisch, de zintuig- en gedragstak in de dierfysiologie uit. Onder zijn leiding kreeg eindelijk de elektrofysiologische benadering van het zintuigonderzoek gestalte, en verscheen het Nederlandse leerboek der Vergelijkende Fysiologie. Dijkgraaf verkreeg internationale faam door zijn werk aan het octavo-lateralis systeem, waaronder gehoor bij vissen, zijlijn, de elektrische zin van haaien, en de echolocatie van vleermuizen. Tot de te bewerken rubrieken van de collectie behoren brieven, manuscripten van publicaties, onderwijsaantekeningen, en onderzoekprotocollen van het werk waar hij internationaal bekend werd. Uit zijn aantekeningen blijkt ook de noodzaak van het hebben van goede huisvesting voor de te bestuderen diersoorten, en het belang van het bestaan van marien-biologische stations (Napels). Zijn nalatenschap beschrijft tevens de introductie van de gedemocratiseerde universiteit, en het beschikbaar komen van nieuwe onderzoektechnieken.
    In 1959 werd het Laboratorium gesplitst in twee afdelingen; één voor 'animale'  fysiologie met hoogleraar S. Dijkgraaf, en één voor 'vegetatieve'  fysiologie, met hoogleraar H.J. Vonk. Het totale aantal functionarissen van beide groepen bedroeg toen 18 personen, waaronder 8 wetenschappers.
    Biografie: Görner-P, Coombs-S, Atema-J 1996. Sven Dijkgraaf 1908-1995, Brain Behav. Evol. 48, 350-358.
  • Afbeelding links: Dijkgraaf-S 1948. Het dier en zijn wereld. Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar aan de Rijks-Universiteit te Utrecht op maandag 25 october 1948. Scheltema & Holkema - Amsterdam.









  • 1987 WILLEM ALEXANDER PAUL FREDERIK LODEWIJK VAN DE GRIND  -  BIOFYSICUS


    Wim van de Grind
    Na een chaotische periode van democratisering, reorganisaties, ontslagen, en financiële reducties nam Wim van de Grind in 1987 het roer in handen van de 'zintuigafdeling' van het voormalige Laboratorium voor Vergelijkende Fysiologie. Het is van de Grind geweest die zich opgeworpen heeft als hoeder van het culturele erfgoed van de biofysische tak van de dierfysiologie, en die gezorgd heeft dat zijn wetenschappers zich daadwerkelijk met onderwijs en onderzoek konden bezighouden.
    Voor de overige hoogleraren van het zintuigonderzoek van de Vergelijkende Fysiologie wordt de lezer verwezen naar de catalogus professorum van de Universiteit Utrecht (F.J.Verheyen, en A.V. van den Berg).
  • Prof. Dr. Ir. W. (Wim) A.P.F.L. van de Grind  op zijn werkkamer (2000) voor het schilderij van zijn voorganger H.J.Jordan. Vooral dank zij zijn inzet is een deel van het archief van het Laboratorium voor Vergelijkende Fysiologie bewaard gebleven.