DEZE WEBSITE IS EEN PUBLICATIE VAN STICHTING DE TRADITIE

NLUK

Stichting De Traditie  -

 Cultureel Erfgoed



Disclaimer & Copyright notice     Home    Bestuur Doelstellingen       Collectie       MUSEUM-EXPO      SDT Publicaties     Woordenlijst     Funding  









Utrecht - Wetenschap

Collateral Damage 1944 - Manuscript verbrand








  naar Chronologisch Overzicht  > > > > ONDERZOEK IN OORLOGSTIJD  NAAR DE 'FERNTASTSINN' BIJ NIET-VISSEN













Ferntastsinn Fliegen







In 1946 verscheen Dijkgraaf-S: Die Sinneswelt der Fledermäuse. Experientia 2, 438-448, een artikel over de sonar van vleermuizen, gebaseerd op eigen onderzoek in oorlogstijd en oude studies van Spallanzani en Jurine. Een eerdere versie van het manuscript werd ingediend bij het Zeitschrift für vergleichende Physiologie, maar verbrandde in 1944/5 als gevolg van de intensieve bezoeken van de geallieerde strijdkrachten. Het 'Zeitschrift' kwam niet meer uit tussen juni 1944 en augustus 1948. Publicatie in Experientia vond plaats op uitnodiging van de redacteur H.Mislin, die in een brief van 23 maart 1946 vertelde hiervoor getipt te zijn door "prof. Tinbergen". Een voorstudie van dit werk verscheen als Dijkgraaf-S 1943: Over een merkwaardige functie van den gehoorzin bij vleermuizen. Verh. Ned. Akad. Wet., Afd. Natuurk. 52, 622-627. Het opmerkelijke van Dijkgraafs onderzoek is dat hij niet beschikte over apparatuur voor ultrasone geluiden, maar dat hij toch tot de conclusie kwam dat vleermuizen zich oriënteren en hun voedsel vinden via echolocatie. Zijn nagelaten documenten rechtvaardigen het vermoeden dat hij, door de oorlogsomstandigheden gedwongen, zijn studies over de 'Ferntastsinn' bij vissen moest onderbreken, en bij gebrek aan beter de 'Ferntastsinn' bij vleermuizen en vliegen ging onderzoeken. Hulp bij het verkrijgen van vleermuizen ontving hij van de gebroeders L. en P.J. Bels.

  • Afbeelding links: boven, een schets van de plaats waar de huidzenuwen van een vleermuis doorgesneden werden om de huid gevoelloos te maken, teneinde de rol van de tastzin bij nachtelijke oriëntatie te onderzoeken; onder, etiket van het schriftje waarin de aanzet om de Ferntastsinn bij vliegen te onderzoeken beschreven wordt.
  • _______
    Ref.: Görner-P, Coombs-S, Atema-J 1996. Sven Dijkgraaf 1908-1998. Brain Behav. Evol. 48, 350-358.