DEZE WEBSITE IS EEN PUBLICATIE VAN STICHTING DE TRADITIE

NLUK

Stichting De Traditie  -

 Cultureel Erfgoed



Disclaimer & Copyright notice     Home    Bestuur Doelstellingen       Collectie       MUSEUM-EXPO      SDT Publicaties     Woordenlijst     Funding  









Utrecht - Wetenschap

Vergelijkende Dierfysiologie - Dijkgraafs's Opmerkzaamheid








naar Chronologisch Overzicht  > > > > ONTDEKKING VAN DE ELEKTRISCHE GEVOELIGHEID VAN HAAIEN


Dijkgraaf_kaft










Een mooi voorbeeld van de manier waarop grensverleggend onderzoek plaatsvindt.
In 1935 bezocht Sven DIjkgraaf het Aquarium Neapolitanum om o.a. de rol van het zijlijnsysteem, in het bijzonder van de ampullen van Lorenzini, bij het lokaliseren van voedsel te onderzoeken. Om de rol van het visuele systeem uit te schakelen blindeerde hij de haaien éénzijdig of tweezijdig. Op die manier was hij er zeker van dat de haaien een stukje aangeboden voedsel of een naderend voorwerp niet visueel konden waarnemen. Het naderende voorwerp was een glasstaaf, die handmatig in de omgeving van de haai gebracht kon worden, al of niet voorzien van een stukje visvoedsel. Het meest opvallende in de notities van zijn waarnemingen is de onwil van de haaien om stukjes voedsel te verorberen wanneer die in het water gebracht worden. Pas 's nachts, in het donker, blijken de stukjes voer te verdwijnen. Wanneer hij, bij gebrek aan glasstaaf, op een dag een stuk roestig staaldraad in het water steekt om voedsel aan te bieden, draaien de dieren hun kop weg, iets wat ze niet doen wanneer het voedsel op een glasstaaf wordt aangeboden. Dat deze reactie veroorzaakt zou kunnen worden door de elektrische corrosiestromen afkomstig van het stukje staaldraad was in 1917 al ontdekt door Parker en Van Heusen bij meervalletjes, maar dat haaien die stroompjes zouden kunnen waarnemen met een speciaal daarop afgestemd zintuig was tot 1960 dermate buitenissig dat geen wetenschapper op de wereld dit zou durven opperen. Pas de ontdekking van de functie van de knolorganen van nijlsnoeken door Lissmann (1958), en de elektrofysiologische afleiding van de activiteit van de zenuwen van de ampullen van Lorenzini door Murray (1962), brachten het bestaan van zintuigen gespecialiseerd in het detecteren van natuurlijke elektrische velden in water in beeld.
  • Afbeelding links: omslag van Dijkgraaf's notities 'Versuchsprotokolle'.
  • Afbeelding hieronder: een kopie van zijn bijzondere waarneming uit 1935.







  • 14 JUNI 1935: . . . . . HÖCHST EIGENARTIGE BEOBACHTUNG, ZUFÄLLIG  GEMACHT . . . . .




    Electosensitivity 1935